آن ورمهاى گرم را كه در اندامهاى سخت برآمده و در آن كيموسها جاى گرفته‌اند فروكش مىنمايد و كيموسها را تحليل مىبرد نيم رطل از عصاره [ برگ ] 2 * يبوست شكم را از بين برده و مانند كاجيره بلغم و صفرا را باهم خارج مىكند ( تت قانون عب 434 ) 3 * . حب السمنه ، ابو جريح گويد دانه درختچه‌اى است كه در بيابانها مىرويد و بلندى آن يك ذراع برگش بيشتر مايل به سفيدى و ميوه آن مانند فلفل و چوب آن چرب‌تر است . . . ( تت الحاوى 22 ص 30 ) ماسرجويه گويد در آن چربى زياد است بنابراين هضم آن به درازا مىكشد ولى زمانى كه هضم شد غذائيت آن زياد و باه را زياد مىكند ( تت الحاوى ج 20 ص 331 ) . حب السمنه ، او را نام جنگلا است 4 * و گرم و نرم است كسى را شايد كه خواهد فربه گردد ( ابنيه 113 ) . گرم است اندر درجه دوم . . . اندر باه بيفزايد ( ابنيه 196 ) . حب السمنه ، آن مثل دانه فلفل است پوست آن سياه و مغز آن مانند نقطه سفيد بهندى آتم متال گويند ( صيدنه عپ 142 ) . ابو معاذ گويد حب السمنه را به پارسى كبى دانه گويند و حبيش گويد شاهدانج برى به قدر فلفل است و عموم مردم ميوه آن را حب السمنه گويند . . . ( تت صيدنه عپ 148 ) . و ابن بيطار از قول حبيش گويد حب السمنه شهدانج البر ناميده مىشود و خواص آن مانند حب الزلم مىباشد مسهل ملايمى است هنگامى كه از عصاره برگ گياه آن به اندازه نصف رطل نوشيده شود يبوست را از بين مىبرد و مسهل بلغم و صفرا است . مجوسى [ اهوازى ] گويد چنانچه ده درهم از حب السمنه را كوبيده شيره آن را كشيده صاف نمايند و به آن آب و آرد و شكر و روغن بادام شيرين و يا شيرج [ روغن كنجد ] تازه اضافه نموده و آن را بپزند [ تا مانند حريره و فالوده و ترحلوا گردد ] 5 * براى فربه شدن بدن اشخاص لاغر و سرد و خشك‌مزاج سودمند است ( تت جامع مفردات ج 2 - 4 ) . قنب سه نوع است . . . قنب برى قضبان وى مانند خطمى بود ليكن به غايت سياه و ورق وى مانند ورق بستانى [ برگ شاهدانه ] ولى خشن بود و سياهى كمتر و سفيدى بر وى غالب بود و زهر [ گل ] وى سرخ بود و ثمر وى مانند ثمر فلفل و بيخ وى چون بپزند و بر ورمهاى گرم . . . 6 * عصاره وى درد گوش را نافع بود . . . ( اختيارات 358 ) . سميفون سمنه بود و هر تركيبى كه بدن را فربه كند آن را سمنه گويند ( اختيارات 234 ) . حب السمنه . . . خراسانيان آن را نقل خواجه خوانند . . . ( اختيارات 106 ) . حب الحنكلا حب السمنه است ( تحفه 81 و فرهنگ مخزن ) . قنب . . . برى و جبلى آن را درخت كوتاهتر از بستانى و سفيدى بر آن غالب و گل آن سرخ و ثمر آن مانند فلفلى . . . قطور عصاره برگ وى و دهن آن جهت تسكين درد گوش . . . ضماد بيخ برى و ضماد برگ آن جهت تحليل اورام حاره و جمره و تسكين اوجاع عصبانى كه در آن كيموسات فاسده مانده باشد مفيد و چون برگ خشك آن را نيم‌كوفته و اندكى آب بر آن پاشيد و گرم كرده و بر برگ بيد انجير گرم‌كرده گذاشته